Na przekór nauce

Jest rok 1484-ty. Raffaello Sanzio (Rafael) właśnie kończy pierwszy roczek życia, Michelangelo Buonarroti ( Michał Anioł ) ma lat 12, a najstarszy z tej wielkiej trójki 32-letni Leonardo da Vinci właśnie przedstawia władcy Mediolanu projekt „wozu zbrojnego” – opancerzonego pojazdu z zestawem dział – pierwowzoru czołgu. Mikołaj Kopernik miał już 11 lat.

Rodzi się renesans – przełomowa epoka w historii kultury, sztuki i nauki Europy (włoskie trecento, quattrocento i cinquecento). Zapoczątkowana we Włoszech (głównie we Florencji), zrywała ze średniowiecznym teocentryzmem, stawiając w centrum zainteresowania człowieka, naukę oraz dziedzictwo antycznej Grecji i Rzymu.

Nie do końca jednak.

Bo oto, w tym samym 1484-tym roku obudzono potwora będącegojednym z największych załamań humanizmu w historii Europy- Papież Innocenty VIII w oficjalnej bulli papieskiej „Summis desiderantes affectibus” uznał zagrożenie ze strony czarownic i czarowników za realne.

Nie trzeba było długo czekać by „boże nasienie” rzucone na chrześcijański mizoginistyczny grunt, wydało swój złowieszczy owoc. Już w trzy lata później w 1487 roku ukazał się traktat Malleus Maleficarum (Młot na czarownice), ziejący chrześcijańską nienawiścią podręcznik autorstwa podprzeora i inkwizytora Heinricha Krämera (Institorisa). Dzieło to głosiło „wszem i wobec”, że to kobiety są szczególnie podatne na pokusy diabła ze względu na „słabość natury, ułomność moralną i intelektualną”.

„Wszem i wobec”, bo dzięki wynalezieniu przez prekursora odrodzenia, Jana Gutenberga w 1440 roku składu (składu, a nie druku, jak się powszechnie sądzi, druk był już znany od starożytności) rozpleniło się onojak robactwo zatruwając swym jadem nawet światlejsze umysły.

W tym samym czasie kiedy ukończono we Florencji Katedrę Santa Maria del Fiore (bez fasady, tę dodano w 1887 r., czterysta lat później) zaczęło się „polowanie na czarownice”.

Ofiarami padały najczęściej kobiety, w szczególności wdowy, kobiety samotne, ubogie lub wykluczone społecznie, które nie mogły liczyć na wsparcie rodzin lub męskiego opiekuna zdolnego bronić ich przed „sądem”. Wystarczyło oskarżenie o czary o co było nietrudno gdyż był to najprostszy sposób na przejęcie majątku, pozbycie się nielubianej sąsiadki lub wyjaśnienie klęsk żywiołowych, śmierci dziecka, pomoru bydła, nieurodzaju. Nie potrzebowano dowodów, bo wyroki opierały się na przyznaniu się do winy, a te wymuszano okrutnymi torturami. Powstał do tego cały arsenał specjalnych narzędzi do zgniatania palców, przypalania, kłucia, cięcia, rozciągania i co tam przyszło do tępych łbów zwyrodnialcom w sutannach. Nic dziwnego, że biedne kobiety przyznawały się w końcu do paktów z diabłem, sabatów oraz wydawały kolejne „wspólniczki”.

Gdy ukończono Bazylikę św. Piotra na Watykanie (1506 r.) palenie kobiet nabierało rozpędu aby w epoce kontrreformacji w drugiej połowie XVI wieku entuzjazm humanizmu ustąpił miejsca religijnym fanatyzmom, renesans ustąpił barokowi (XVII wiek) a religijne zbrodnie osiągnęły swoje apogeum, przy czym szaleństwo ogarnęło również protestantów.

Szacuje się, że w wyniku oficjalnych procesów o czary w całej Europie oraz w amerykańskich koloniach w latach 1450–1750 (z apogeum w latach 1580–1650) stracono łącznie od 40 000 do 50 000 osób.

Za ostatnią osobę straconą za czary w Europie na mocy wyroku sądowego uznaje się Annę Göldi. 13 czerwca 1782 r. w Glarus (Szwajcaria) po brutalnych torturach przyznała się do paktu z diabłem. Została ścięta mieczem. To ten sam 1782 rok gdy bracia Joseph-Michel i Jacques-Étienne Montgolfier 14 grudnia przeprowadzili swój pierwszy udany testowy lot bezzałogowego balonu na ogrzane powietrze, który wzbił się w górę i przeleciał dystans blisko 2 kilometrów.

Natomiast Wielka Brytania jest krajem gdzie skazanoostatnią kobietę na mocy starych ustaw przeciwko czarom (Witchcraft Act) w 1944 roku. Nazywała się Helen Duncan. Nie stracono jej jednak – spędziła 9 miesięcy w więzieniu za wykorzystywanie seansów spirytystycznych do rzekomego ujawniania tajemnic wojskowych podczas II wojny światowej. W tym samym roku brytyjczycy wdrożyli udoskonalony, w pełni elektroniczny komputer Colossus Mk 2 służący do łamania niemieckich szyfrów wojskowych, a na Uniwersytecie Harvarda (USA) został oficjalnie zaprezentowany komputer elektromechaniczny, zaprojektowany przez Howarda Aikena, rozpoczynając nową komputerową erę.

Rok 1944 to z również początek ery genetyki molekularnej (odkrycie rola DNA) oraz antybiotykoterapii

Niestety „polowania na czarownice”, zainicjowane przez Kościół Katolicki, oraz egzekucje posądzanych o magię mają swoją kontynuację w niektórych regionach Afryki Subsaharyjskiej czy Indiach gdzie są pretekstem do przemocy wobec kobiet i osób wykluczonych.

Zdjęcie wyróżniające” https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Verona,_Basilica_di_San_Zeno,_bronze_door_008.JPG